Gwnaethom sgwrsio â Dafydd Pett, Peiriannydd Cymorth TG a gwenynwr llwyddiannus, a enillodd Wobr Hyrwyddwr Cefn Gwlad Ifanc Countryfile y BBC yn ddiweddar am ei fusnes, The Welsh Honey Company, yng Ngwobrau Bwyd a Ffermio 2025 y BBC ym mis Tachwedd, a gynhaliwyd yn Amgueddfa M Shed ym Mryste. 

Beth yw’r stori y tu ôl i’ch gwenyna a’i lwyddiant, Dafydd? 

Dechreuodd fy nhaith pan oeddwn ond yn 11 oed, pan gefais fy nghyflwyno i wenyna gan fy nhad-cu, Mike Pett, y dechreuodd ei hobi gyda dim ond cwpl o gychod gwenyn yn ei ardd gefn. Gwnaeth ymweliad ysgol gydag Ysgol Gynradd Llidiart â’r wenynfa yn ei ardd danio fy angerdd, ac yn fuan roeddwn yn helpu ar y cychod gwenyn bob penwythnos. Yn 2017.  Pan fu farw fy nhad-cu yn anffodus o ganser sarcoma, etifeddais dros 35 o gychod gwenyn ganddo pan oeddwn yn 14 oed a phenderfynais dyfu’r hyn a oedd wedi bod yn hobi iddo ef yn rhywbeth llawer mwy. 

Dechreuais drwy werthu mêl mewn marchnadoedd ffermwyr lleol ledled De Cymru cyn adeiladu gwefan i gyrraedd cwsmeriaid ar-lein yn ystod Covid-19. Dros amser, datblygodd hynny i fod yn The Welsh Honey Company, a ddatblygodd i fod yn gwmni arobryn gwobr Great Taste. 

Mae gwenyna bob amser wedi bod yn fwy na dim ond gwerthu mêl i mi, mae’n ymwneud â gwarchod natur, cefnogi bioamrywiaeth, a pharhau ag etifeddiaeth fy nhad-cu. 

Beth mae ennill Gwobr Hyrwyddwr Cefn Gwlad Ifanc Countryfile y BBC yn ei olygu i chi? 

Roedd cael fy enwi’n Hyrwyddwr Cefn Gwlad Ifanc Countryfile y BBC yng Ngwobrau Bwyd a Ffermio’r BBC yn anrhydedd enfawr ac yn ddilysiad gwirioneddol o’r gwaith rydw i wedi’i wneud i eirioli dros yr amgylchedd ac addysgu pobl am wenyn a gwenyna. 

Fodd bynnag, nid yw’n ymwneud â chydnabyddiaeth bersonol yn unig. Mae’n ymwneud â chodi poblogrwydd gwenyna, codi ymwybyddiaeth o beillwyr, a dangos i bobl ifanc ledled y DU y gallant wneud gwahaniaeth gwirioneddol mewn bywyd gwledig ac amaethyddol. 

Fel un o ymddiriedolwyr Cymdeithas Gwenynwyr Pen-y-bont ar Ogwr, sut rydych yn cynnwys y genhedlaeth nesaf o wenynwyr? 

Mae fy rôl yng Nghymdeithas Gwenynwyr Pen-y-bont ar Ogwr a’r Cylch yn cynnwys gwaith addysg ac allgymorth. Gyda’r gwenynwr cyffredin yn y DU tua 65 oed ar hyn o bryd, mae dod â lleisiau a selogion iau yn hanfodol er mwyn i’r traddodiad barhau.  

Rydym yn cynnal cyrsiau i ddechreuwyr, yn rhannu tiwtorialau a chynnwys addysgol yn ogystal â chymryd rhan mewn ymweliadau ag ysgolion i addysgu pobl o bob oed mor hanfodol yw gwenyn i’n hecosystem a sut y gallwch helpu neu ddechrau gwenyna. 

Mae’r cyfryngau cymdeithasol yn ogystal â’r teledu wedi bod yn offer gwych, mae symud o hen blatfformau i Instagram a YouTube hefyd wedi helpu i ennyn diddordeb ymhlith pobl iau efallai na fyddent fel arall yn ystyried rhoi cynnig ar wenyna. 

Beth sy’n gwneud The Welsh Honey Company yn wahanol i gwmnïau eraill? 

Yr hyn sy’n ein gwneud yn wahanol i gwmnïau eraill yw ein bod wedi cymryd arferion gwenyna traddodiadol a’u paru â moeseg fodern er mwyn sicrhau bod ein gwenyn yn cael eu cadw’n gynaliadwy, a bod mêl yn cael ei greu’n gynaliadwy. 

Mae ein mêl hefyd yn 100% amrwd, heb unrhyw beth wedi’i ychwanegu a dim wedi’i dynnu i ffwrdd yn sicrhau bod y mêl yn dal i gadw ei faetholion a’i fanteision iechyd, yn wahanol i lawer o fêl a gynhyrchir yn fasnachol a geir mewn archfarchnadoedd. 

Mae hyn hefyd yn sicrhau bod blas Cymru yn cael ei gynrychioli ym mhob jar gyda’n gwenyn wedi’u lleoli ar draws cefn gwlad Cymru. Rydym hefyd wedi ennill sawl gwobr gan gynnwys Cynnyrch y Flwyddyn 2025, gwobrau Menter Cymru a sawl Gwobr Great Taste sydd i gyd oherwydd y gwaith a wnaethom i gadw blas melys ein tirwedd yng Nghymru. 

 Beth yw cyfeiriad y busnes yn y dyfodol? 

Y cynllun yw parhau i dyfu The Welsh Honey Company mewn ffyrdd sy’n aros yn driw i’n gwerthoedd o gynaliadwyedd a mêl o ansawdd uchel, tra hefyd yn defnyddio fy mhrofiad a’m platfformau er mwyn annog arferion gwenyna mwy cynaliadwy ymhlith hobïwyr a darpar wenynwyr. 

Byddwn hefyd yn parhau i ddatblygu ein hamrywiaeth o gynnyrch ac yn gwthio i addysgu pobl am bwysigrwydd bwyta mêl o Gymru o ansawdd uchel. 

Sut ydych yn llwyddo i jyglo’r busnes â’ch rôl amser llawn? 

Gall cydbwyso rhedeg busnes sy’n tyfu wrth weithio mewn rôl amser llawn fel peiriannydd TGCh fod yn anodd. Fodd bynnag, mae’r cyferbyniad rhwng swydd lle mae’r diwrnodau’n cael eu treulio y tu ôl i dair sgrin monitor o’i gymharu â bod allan yng nghanol cefn gwlad heb signal ffôn yn adfywiol iawn ac yn galluogi i mi gael golwg gyflawn ar fywyd modern. 

Beth yw dy hoff ffordd o fwyta mêl?! 

Fy hoff ffordd i o fwyta mêl yw taenu mêl hufennog ar ddarn o dost surdoes, gan fod mêl hufennog yn llawer mwy trwchus na mêl rhedegog . Dyma’r hyn rwy’n ei ddewis i frecwast yn aml, gan ei fod yn rhoi dechrau da i’r diwrnod! 😊 

Llongyfarchiadau, Dafydd! Rydym yn siŵr y bydd eich gweledigaeth, eich ymrwymiad a’ch moeseg yn parhau i hyrwyddo gwenyna nawr ac yn y dyfodol.